{"id":108,"date":"2022-08-01T19:59:32","date_gmt":"2022-08-01T18:59:32","guid":{"rendered":"https:\/\/sp15.jastrzebie.pl\/?p=108"},"modified":"2023-01-31T20:46:22","modified_gmt":"2023-01-31T19:46:22","slug":"maria-konopnicka-patronka-szkoly","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sp15.jastrzebie.pl\/?p=108","title":{"rendered":"Maria Konopnicka &#8211; patronka szko\u0142y"},"content":{"rendered":"\n<p>&#8222;Tylko mi\u0142o\u015b\u0107 jest si\u0142\u0105, co z\u0142agodzi\u0107 mo\u017ce b\u00f3l \u015bwiata.&#8221;<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/sp15.jastrzebie.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/MK.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-109\" width=\"209\" height=\"296\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">Urodzi\u0142a si\u0119 23 maja 1842 roku w&nbsp;Suwa\u0142kach, jako druga c\u00f3rka J\u00f3zefa Wasi\u0142owskiego i&nbsp;Scholastyki z&nbsp;Turskich.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">Ojciec i&nbsp;matka Marii stan\u0119li na&nbsp;\u015blubnym kobiercu w&nbsp;roku 1839, a&nbsp;nied\u0142ugo potem przenie\u015bli si\u0119 do&nbsp;Warszawy, gdzie J\u00f3zef Wasi\u0142owski otrzyma\u0142 urz\u0119dnicz\u0105 posad\u0119 w&nbsp;Prokuratorii Generalnej. W&nbsp;tym mie\u015bcie urodzi\u0142a si\u0119 pierwsza c\u00f3rka pa\u0144stwa Wasi\u0142owskich Wanda, starsza siostra Marii Konopnickiej. W&nbsp;roku 1840 pan J\u00f3zef otrzyma\u0142 awans zawodowy i&nbsp;dlatego ca\u0142a trzyosobowa rodzina musia\u0142a przenie\u015b\u0107 si\u0119 do&nbsp;Suwa\u0142k, gdzie przy ulicy Ko\u015bciuszki 31 przysz\u0142o na&nbsp;\u015bwiat ich drugie dziecko, czyli nasza patronka, kt\u00f3ra na&nbsp;chrzcie 23 wrze\u015bnia 1842 roku otrzyma\u0142a imiona Maria Stanis\u0142awa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">Opr\u00f3cz siostry Wandy Konopnicka mia\u0142a jeszcze m\u0142odsze rodze\u0144stwo: Jana Jaros\u0142awa ur. 27 grudnia 1843 roku, Laur\u0119 Celin\u0119 ur. 6 stycznia 1846 roku, Jadwig\u0119 Juli\u0119 ur. 20 sierpnia 1848 roku oraz zmar\u0142\u0105 po urodzeniu siostr\u0119 Zofi\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">W 1849 roku kiedy pisarka mia\u0142a 7 lat rodzina Wasi\u0142owskich musia\u0142a przeprowadzi\u0107 si\u0119 do&nbsp;Kalisza i&nbsp;zamieszka\u0107 na&nbsp;Warszawskim Przedmie\u015bciu (w mieszkaniu na&nbsp;parterze pa\u0142acu Puchalskich przy dzisiejszym pl. Jana Kili\u0144skiego 4).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">Dwa lata po przeprowadzce na&nbsp;rodzin\u0119 Marii spad\u0142o wielkie nieszcz\u0119\u015bcie. 31 marca 1854 roku zmar\u0142a matka przysz\u0142ej poetki Scholastyka, do\u017cywaj\u0105c zaledwie 34 lat. Nasza osierocona bohaterka mia\u0142a wtedy 12 lat.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">Obowi\u0105zek wychowywania dzieci spad\u0142 na&nbsp;owdowia\u0142ego J\u00f3zefa. Tak po latach wspomina ten czas pisarka: \u201eAtmosfera naszego dzieci\u0144stwa by\u0142a bardzo r\u00f3\u017cna od&nbsp;tej, w&nbsp;jakiej dzieci \u017cyj\u0105 zwykle. (\u2026) Dom nasz sierocy by\u0142 prawie zakonnym domem; nie przyjmowano w&nbsp;nim i&nbsp;nie oddawano \u017cadnych wizyt, nie prowadzono \u017cadnych weso\u0142ych \u015bwiatowych rozm\u00f3w, a&nbsp;spacery, na&nbsp;kt\u00f3re nas ojciec prowadzi\u0142 mia\u0142y za cel zwyk\u0142y \u2013 cmentarz\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">W roku 1855 Maria Wasi\u0142owska rozpocz\u0119\u0142a nauk\u0119 na&nbsp;pensji si\u00f3str sakramentek w&nbsp;Warszawie. Uczy\u0142a si\u0119 m.in. trzech j\u0119zyk\u00f3w obcych: francuskiego, niemieckiego oraz \u0142aciny, historii powszechnej, historii literatury polskiej, geografii, arytmetyki, rysunku i&nbsp;ta\u0144ca. Na&nbsp;pensji zetkn\u0119\u0142a si\u0119 z&nbsp;Eliz\u0105 Paw\u0142owsk\u0105 (po m\u0119\u017cu Orzeszkow\u0105), kt\u00f3ra by\u0142a przyjaci\u00f3\u0142k\u0105 jej siostry Wandy. Maria i&nbsp;Eliza cho\u0107 nie by\u0142y serdecznymi przyjaci\u00f3\u0142kami to niemal przez ca\u0142e \u017cycie korespondowa\u0142y ze sob\u0105. Edukacj\u0119 na&nbsp;pensji zako\u0144czy\u0142a Konopnicka w&nbsp;1856 roku w&nbsp;wieku 14 lat. Wr\u00f3ci\u0142a do&nbsp;rodzinnego Kalisza pod opiek\u0119 swego ojca J\u00f3zefa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">W 1862 roku wysz\u0142a za m\u0105\u017c za Jaros\u0142awa Konopnickiego herbu Jastrz\u0119biec, zubo\u017ca\u0142ego ziemianina starszego od&nbsp;niej o&nbsp;12 lat. Po \u015blubie ma\u0142\u017conkowie zamieszkali w&nbsp;Bronowie ko\u0142o Podd\u0119bic w&nbsp;niskim domku, pod s\u0142omian\u0105 strzech\u0105, &#8222;chat\u0105 raczej wie\u015bniacz\u0105 ni\u017c dworem pa\u0144skim.&#8221; Niestety powsta\u0144cza zawierucha roku 1863 sprawi\u0142a, \u017ce pisarka wraz z&nbsp;m\u0119\u017cem oraz male\u0144kim pierworodnym synem musia\u0142a uda\u0107 si\u0119 na&nbsp;emigracj\u0119 do&nbsp;Wiednia i&nbsp;Drezna. Rodzinie uda\u0142o si\u0119 powr\u00f3ci\u0107 do&nbsp;kraju w&nbsp;1864 roku. K\u0142opoty finansowe Jaros\u0142awa sprawi\u0142y, \u017ce para po sprzedaniu maj\u0105tku w&nbsp;1872 roku zamieszka\u0142a w&nbsp;dzier\u017cawionym folwarku w&nbsp;Gusinie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">Maria Konopnicka znu\u017cona i&nbsp;rozczarowana m\u0119\u017cem Jaros\u0142awem w&nbsp;1876 roku zdecydowa\u0142a si\u0119 na&nbsp;rozstanie. Rok p\u00f3\u017anej przenios\u0142a si\u0119 wraz z&nbsp;dzie\u0107mi do&nbsp;Warszawy. Po \u015bmierci Jaros\u0142awa Konopnickiego w&nbsp;1902 roku pisarka musia\u0142a sama zadba\u0107 o&nbsp;wykszta\u0142cenie dzieci i&nbsp;podj\u0119\u0142a prac\u0119 w&nbsp;stolicy jako korepetytorka. Dzi\u0119ki dobrej znajomo\u015bci j\u0119zyk\u00f3w obcych mog\u0142a tak\u017ce utrzymywa\u0107 si\u0119 z&nbsp;przek\u0142ad\u00f3w utwor\u00f3w zagranicznych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">W 1878 roku umar\u0142 ojciec Konopnickiej, a&nbsp;ona sama zaj\u0119\u0142a si\u0119 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 konspiracyjn\u0105. W&nbsp;latach 1882 \u2013 1884 wyje\u017cd\u017ca\u0142a do&nbsp;Austrii, W\u0142och oraz Czech, a&nbsp;w 1903 roku na&nbsp;25-lecie pracy pisarskiej otrzyma\u0142a w&nbsp;darze \u201eod narodu\u201d dworek w&nbsp;\u017barnowcu ko\u0142o Krosna na&nbsp;Pog\u00f3rzu Karpackim. Od&nbsp;roku 1889 Maria zacz\u0119\u0142a przyja\u017ani\u0107 si\u0119 z&nbsp;malark\u0105 Mari\u0105 Dul\u0119biankom, kt\u00f3ra zamieszka\u0142a razem z&nbsp;poetk\u0105 w&nbsp;jej dworku w&nbsp;\u017barnowcu. 8 pa\u017adziernika 1910 roku we Lwowie Maria Konopnicka z&nbsp;domu Wasi\u0142owska zmar\u0142a na&nbsp;zapalenie p\u0142uc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">Talent pisarski i&nbsp;poetycki ujawni\u0142 si\u0119 u&nbsp;Marii Konopnickiej ju\u017c w&nbsp;dzieci\u0144stwie. Podobno rodzina poetki zauwa\u017cy\u0142a w&nbsp;niej t\u0105 niezwyk\u0142\u0105 zdolno\u015b\u0107 do&nbsp;spontanicznego i&nbsp;swobodnego uk\u0142adania rozmaitych wierszyk\u00f3w i&nbsp;piosenek, cho\u0107 w\u00f3wczas traktowano to z&nbsp;przymru\u017ceniem oka. Dar literacki u&nbsp;Marii Konopnickiej dostrzega\u0142 te\u017c nauczyciel j\u0119zyka polskiego Ignacy Kowalewski. Tu trzeba zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na&nbsp;fakt, i\u017c w&nbsp;owych czasach zaw\u00f3d pisarki by\u0142 bardzo \u017ale oceniany. Rodzice nie pozwalali dziewcz\u0119tom na&nbsp;rozwijanie takich pasji. Jednak Marii Konopnickiej si\u0119 to uda\u0142o, cho\u0107 wiele os\u00f3b nie by\u0142o przychylnych jej talentowi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">Pierwsze znacz\u0105ce dzie\u0142o Marii powsta\u0142o po przeprowadzce do&nbsp;Gusina. By\u0142 to poemat W&nbsp;g\u00f3rach, kt\u00f3ry zosta\u0142 przychylnie zrecenzowany przez Henryka Sienkiewicza. Dopiero po tym wydarzeniu pisarka uwierzy\u0142a w&nbsp;sw\u00f3j talent pisarski i&nbsp;w swoje mo\u017cliwo\u015bci, cho\u0107 jej debiut poetycki przypada na&nbsp;rok 1870. By\u0142 to wiersz zatytu\u0142owany&nbsp;<em>Zimowy poranek<\/em>&nbsp;opublikowany w&nbsp;dzienniku&nbsp;<em>Kaliszanin<\/em>&nbsp;pod pseudonimem Marko.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">Miastu Kalisz pisarka po\u015bwi\u0119ci\u0142a jeszcze trzy utwory poetyckie: dwa zatytu\u0142owane&nbsp;<em>Kaliszowi<\/em>&nbsp;(1888 i&nbsp;1907) i&nbsp;jeden nosz\u0105cy tytu\u0142&nbsp;<em>Memu miastu<\/em>&nbsp;(1897). Bardzo szybko jej tw\u00f3rczo\u015b\u0107 poetycka, przepe\u0142niona patriotyzmem i&nbsp;szczerym liryzmem, stylizowana \u201ena swojsk\u0105 nut\u0119\u201d, zdoby\u0142a powszechne uznanie. Pierwszy tomik<em>&nbsp;Poezji<\/em>&nbsp;wyda\u0142a w&nbsp;roku 1881, nast\u0119pne ukazywa\u0142y si\u0119 w&nbsp;latach 1883, 1886, 1896. W&nbsp;latach 1884\u20131887 redagowa\u0142a demokratyczne pismo dla kobiet \u015awit oraz wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a z&nbsp;tygodnikiem emancypantek&nbsp;<em>Bluszcz<\/em>. Od&nbsp;pocz\u0105tku lat osiemdziesi\u0105tych XIX wieku a\u017c do&nbsp;swojej \u015bmierci zajmowa\u0142a si\u0119 pisaniem nowel. Powsta\u0142y m.in. takie utwory jak:&nbsp;<em>Mendel Gda\u0144ski<\/em>,&nbsp;<em>Na drodze<\/em>,&nbsp;<em>Dym<\/em>,&nbsp;<em>Mi\u0142osierdzie gmin<\/em>y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">Konopnicka zajmowa\u0142a si\u0119 tak\u017ce krytyk\u0105 literack\u0105, kt\u00f3r\u0105 uprawia\u0142a od&nbsp;roku 1881, pocz\u0105tkowo na&nbsp;\u0142amach&nbsp;<em>K\u0142os\u00f3w, \u015awitu, Gazety Polskiej, Kuriera Warszawskiego<\/em>, a&nbsp;nast\u0119pnie w&nbsp;wielu innych pismach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">Oczywi\u015bcie nie mo\u017cna te\u017c zapomnie\u0107 o&nbsp;jej tw\u00f3rczo\u015bci literackiej skierowanej do&nbsp;dzieci, a&nbsp;pisanej w&nbsp;duchu dewizy \u201eNie przychodz\u0119 ani uczy\u0107 dzieci, ani te\u017c ich bawi\u0107. Przychodz\u0119 \u015bpiewa\u0107 z&nbsp;nimi\u201d. Publikowane od&nbsp;roku 1884 utwory Konopnickiej dla dzieci by\u0142y pozbawione natr\u0119tnego dydaktyzmu i&nbsp;rozbudza\u0142y wra\u017cliwo\u015b\u0107 estetyczn\u0105 ma\u0142ego odbiorcy, co by\u0142o nowo\u015bci\u0105 w&nbsp;tej dziedzinie pisarstwa. Wspomnie\u0107 tu nale\u017cy takie dzie\u0142a jak:&nbsp;<em>O Janku W\u0119drowniczku<\/em>,&nbsp;<em>O krasnoludkach i&nbsp;sierotce Marysi<\/em>,&nbsp;<em>Na jagody&nbsp;,&nbsp;Szkolne przygody Pimpusia Sade\u0142ko,&nbsp;Co s\u0142onko widzia\u0142o&nbsp;oraz&nbsp;\u015apiewnik dla dzieci. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych utwor\u00f3w jest doskonale znana uczniom naszej szko\u0142y.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">Nie mo\u017cna zapomnie\u0107 oczywi\u015bcie o&nbsp;Rocie, kt\u00f3r\u0105 Konopnicka opublikowa\u0142a w&nbsp;1908 roku w&nbsp;miesi\u0119czniku&nbsp;<em>Przodownica<\/em>. Utw\u00f3r zyska\u0142 popularno\u015b\u0107 w&nbsp;1910 roku podczas obchod\u00f3w rocznicy grunwaldzkiej, a&nbsp;obecnie jest hymnem naszej szko\u0142y.<\/p>\n\n\n\n<p>Bibliografia<\/p>\n\n\n\n<p>Szypowska: Konopnicka jakiej nie znamy. Warszawa 1965.<\/p>\n\n\n\n<p>I. Kienzler: Maria Konopnicka. Warszawa 2014.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8222;Tylko mi\u0142o\u015b\u0107 jest si\u0142\u0105, co z\u0142agodzi\u0107 mo\u017ce b\u00f3l \u015bwiata.&#8221; Urodzi\u0142a si\u0119 23 maja 1842 roku w&nbsp;Suwa\u0142kach, jako druga c\u00f3rka J\u00f3zefa Wasi\u0142owskiego i&nbsp;Scholastyki z&nbsp;Turskich. Ojciec i&nbsp;matka Marii stan\u0119li na&nbsp;\u015blubnym kobiercu w&nbsp;roku 1839, a&nbsp;nied\u0142ugo potem przenie\u015bli si\u0119 do&nbsp;Warszawy, gdzie J\u00f3zef Wasi\u0142owski otrzyma\u0142 &hellip; <a href=\"https:\/\/www.sp15.jastrzebie.pl\/?p=108\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-108","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-szkola"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sp15.jastrzebie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/108","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sp15.jastrzebie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sp15.jastrzebie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sp15.jastrzebie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sp15.jastrzebie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=108"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.sp15.jastrzebie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/108\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":111,"href":"https:\/\/www.sp15.jastrzebie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/108\/revisions\/111"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sp15.jastrzebie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=108"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sp15.jastrzebie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=108"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sp15.jastrzebie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=108"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}